تعریف شاخص های EER و SEER و COP + روش اندازه گیری و تفاوت ها

تماس با کارشناسان فراسرد

آشنایی با شاخص های سیستم تهویه مطبوع

برای ارزیابی سیستم های تهویه مطبوع شخاص های مختلفی از جمله EER، SEER، و COP مورد بررسی قرار می گیرد. این شاخص ها نقش حیاتی در انتخاب سیستم های برودتی خانه یا محل کار دارند.

این شاخص ها به طور کلی نشان دهنده بازدهی انرژی سیستم مورد نظر بوده و از آن ها در برچسب انرژی و یا کاتالوگ تجهیزاتی همچون کولر ‌گازی، داکت اسپلیت، مینی چیلر، چیلر، روفتاپ پکیج و غیره یاد می شود.

بر اساس این معیارها می توان عملکرد دستگاه را با توجه به انرژی مصرفی ارزیابی کرد. این موضوع از نظر مصرف انرژی دارای اهمیت زیادی بوده و در طولانی مدت تاثیر بسزایی خواهد داشت.

EER چیست؟

EER مخفف کلمه Energy Efficiency Rating و به معنای نسبت بازدهی انرژی یا نسبت بهره وری انرژی است. این شاخص کارایی یک سیستم سرمایشی را در یک شرایط مشخص اندازه گیری می کند. ( درباره بار سرمایشی بیشتر بدانید. )

این شرایط در فضای باز با دمای 35 درجه سانتی گراد (95 درجه فارنهایت) و رطوبت نسبی 50 درصد است. بنابراین توسط EER می توان مقدار سرمایش ایجاد شده به ازای مصرف برق مشخص و در شرایط استاندارد را تعیین کرد. هر چقدر مقدار این شاخص بیشتر باشد، تجهیز مورد نظر دارای بازدهی بیشتر و به عبارتی مصرف برق کمتری است.

برای محاسبه EER می توان ظرفیت برودتی سیستم را بر حسب BTU بر انرژی الکتریکی مصرفی آن بر حسب W.h (وات ساعت) تقسیم کرد. برای مثال ضریب EER یک کولر گازی با ظرفیت 24000 BTU و انرژی مصرفی 1920 وات ساعت معادل 12.5 خواهد بود.

EER=((BTU)خروجی سرمایشی انرژی)/((W.h)ورودی الکتریکی انرژی)

SEER چیست؟

معیار بعدی برای سنجش سیستم های تهویه مطبوع، شاخص SEER یا نسبت بهره وری انرژی فصلی (Season Energy Efficiency Rating) است. این معیار نیز شباهت زیادی به معیار EER دارد، اما در این شاخص، عملکرد تجهیز مورد نظر در طول فصل و در شرایط محیطی مختلف سنجیده می شود.

دمای مورد نظر در این معیار در بازه 65 الی 104 درجه فارنهایت مورد ارزیابی قرار می گیرد. برای محاسبه SEER می توان از رابطه زیر تبعیت کرد:

SEER=((BTU)فصل طول در خروجی سرمایشی انرژی)/((W.h)فصل طول در ورودی الکتریکی انرژی)

COP چیست؟

معیار دیگری که برای سنجش سیستم های تهویه مطبوع مورد استفاده قرار می گیرد، شاخص COP یا ضریب عملکرد (Coefficient of Performance) است. در این شاخص به جای ارزیابی انرژی، توان برودتی و توان الکتریکی مورد ارزیابی قرار می گیرد. ( درباره اصول کنترل رطوبت و رطوبت گیری در سیستم تهویه مطبوع بیشتر بدانید. )

ضریب عملکرد نشان می دهد که به ازای هر واحد توان الکتریکی، چه مقدار توان برودتی ایجاد می شود. به عنوان مثال یک دستگاه با ضریب عملکرد 2 نشان می دهد که به ازای مصرف هر کیلو وات توان الکتریکی، 2 کیلو وات توان برودتی ایجاد می شود.

برای محاسبه ضریب عملکرد یک سیستم سرمایشی مطابق رابطه زیر، باید توان برودتی (Q_c) را بر توان الکتریکی ورودی ( ) تقسیم کرد. از طرفی می توان از سیستم های تبریدی مانند چیلرها در حالت گرمایش (پمپ حرارتی) نیز استفاده کرد، که در این حالت مقدار ضریب عملکرد دستگاه از تقسیم توان گرمایشی (Q_h) بر توان الکتریکی ( ) بدست می آید، چرا که در این حالت خروجی دستگاه توان گرمایشی است.

حالت سرمایشی

حالت گرمایشی

حال از آنجا که مقدار توان گرمایشی برابر مجموع توان سرمایشی و توان الکتریکی است، لذا می توان ضریب عملکرد پمپ حرارتی را به شکل زیر بیان کرد:

〖COP〗_heat=〖COP〗_cool+1

تفاوت EER ، SEER ، و COP

شاخص های EER، SEER، و COP همگی معیارهایی برای ارزیابی عملکرد و کارایی سیستم های تهویه مطبوع هستند. با این حال تفاوت هایی بین آن ها وجود دارد.

مهم ترین تفاوت این است که شاخص EER بازدهی یک واحد تهویه مطبوع را در یک شرایط استاندارد (دمای 95 درجه فارنهایت و رطوبت نسبی 50 درصد) نشان می دهد، درحالیکه شاخص SEER راندمان دستگاه را در طول یک فصل کامل و تحت شرایط مختلف دمایی ارزیابی می کند.

برای این منظور مقدار EER در دماها و شرایط مختلف اندازه گیری شده و از آن میانگین وزنی گرفته می شود تا این مقدار میانگین معادل SEER شود.

با توجه به مطالب بیان شده، از آن جا که شاخص EER نشان دهنده ضریب بازدهی در یک شرایط خاص (حالت بار کامل) است، لذا این شاخص برای مناطقی که دارای شرایط آب و هوایی نسبتا یکسانی بوده و نیاز به یک سیستم خنک کننده با ظرفیت ثابتی هستند، استفاده می شود.

اما در مناطقی که شرایط آب و هوا در طول فصل تغییرات محسوسی دارد و یا به هر دلیل نیاز به تغییر ظرفیت دستگاه سرمایشی است، توصیه می شود که شاخص SEER مورد توجه قرارگیرد.

به طور ساده می توان بیان کرد که از شاخص EER برای کولرهای کوچک مانند کولرهای پنجره ای و دیواری به صورت محلی، و از شاخص SEER برای چیلرهای با ظرفیت بالا که به صورت موتورخانه مرکزی و در مناطقی با آب و هوای متغیر استفاده می شود.

از تفاوت ضریب عملکرد (COP) با نسبت بهره وری انرژی (EER) نیز می توان به این موضوع اشاره کرد که مبنای محاسبه COP عملکرد گرمایشی سیستم، و مبنای محاسبه EER عملکرد سرمایشی آن است.

هر چند از آنجا که در سیستم های سرمایش تبریدی، هر دو بخش گرمایش و سرمایش وجود دارد، لذا استفاده این دو مقیاس شباهت زیادی به یکدیگر دارند. بنابراین اغلب از شاخص COP در سیستم های سرمایشی که قابلیت تبدیل به پمپ حرارتی را دارند (سرمایش و گرمایش) استفاده می شود. ( درباره مبرد انواع مبرد ها و سرمازا بیشتر بخوانید. )

مزایای استفاده از سیستم تهویه مطبوع با بازدهی بالا

با توجه به تعریف شاخص های بازدهی از جمله EER، SEER، و COP استفاده از تجهیز برودتی با بازدهی بالا می تواند مزایای متعددی داشته باشد که از جمله مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

صرفه جویی در هزینه انرژی: دستگاهی با بازدهی بالاتر می تواند به ازای مصرف برق یکسان، برودت بیشتری را نسبت به یک دستگاه با بازدهی پایین ایجاد کند. بنابراین استفاده از آن منجر به صرفه جویی در مصرف انرژی و کاهش هزینه های برق مصرفی می شود.
کاهش فضای مورد نیاز: از آنجا که با افزایش بازدهی دستگاه، می توان برودت حجم مشخصی از فضا را با دستگاهی با ظرفیت کمتر تامین کرد، لذا از دستگاهی با ابعاد کوچکتر استفاده شده که نیازمند فضای کمتری است.
دوام بیشتر: از آنجا که دستگاه های با بازدهی بالاتر دارای تکنولوژی جدید بوده و اغلب از گازهای مبرد جدید استفاده می کنند، لذا می توان انتظار داشت که علاوه بر عملکرد مناسب تجهیز، عمر دستگاه بیشتر شده، و همچنین سازگاری بیشتری با محیط زیست داشته باشد.

جمع بندی

شاخص های EER، SEER، و COP از جمله معیارهای ارزیابی عملکرد تجهیزات تهویه مطبوع بوده که به طور کلی نشان دهنده برودت ایجاد شده نسبت به توان الکتریکی مصرف شده است.

از شاخص COP اغلب برای تجهیزات تهویه مطبوعی که قابلیت تبدیل به پمپ حرارتی را دارند استفاده می شود. ضرایب EER و SEER نیز نشان دهنده نسبت ظرفیت برودتی به انرژی الکتریکی مصرفی است.

از ضریب EER اغلب در زمان هایی که سیستم همواره در حالت تمام بار در حال کار بوده، و از معیار SEER در زمان هایی که امکان تغییر ظرفیت سیستم بیشتر است، استفاده می گردد. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره می توانید توسط شماره تلفن 66903810-021 با کارشناسان فراسرد تماس حاصل فرمایید.